الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
10
تفسير مجمع البيان (فارسى)
از چه او را خلق كرده و فرمود : ( خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ ) ابن عبّاس گويد : يعنى از آبى كه موسوم بمنى است و در رحم زن ريخته مىشود و فرزند از آن بوجود مىآيد . فراء گويد : اهل حجاز در بسيارى از سخنانشان فاعل را به معناى مفعول قرار ميدهند مثل سرّ كاتم يعنى راز مكتوم و مخفى ، و همّ ناصب غصه و ليل نائم و ما قبلا اينها را ياد كرديم ، سپس خداوند سبحان اين آيات را ياد كرده و فرمود : ( يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ ) بيرون مىآيد آن آب از ميان كمر و اطراف سينه . ابن عباس گويد : آن موضوع گلوبند است از سينه ، عطاء گويد : اراده كرده كمر مرد و سينه زن را ، و فرزند نميشود مگر از هر دو آب . ضحاك گويد : ترائب دو دست و دو پا و دو چشم است . از عكرمه پرسيدند ترائب كدام است ؟ گفت : اين است و دستش را روى سينه ميان دو پستانش گذارد . مجاهد گويد : ميان دو شانه و سينه است ، و مشهور در كلام عرب اينست كه آن استخوان سينه و گودى گلو است . ( إِنَّهُ عَلى رَجْعِهِ لَقادِرٌ ) حسن و قتاده و جبائى گويند : آن خدايى كه او را ابتداء از اين آب خلق كرد قادر است كه او را بعد از مرگ زنده بر گرداند . عكرمه و مجاهد گويند : كه البته خداى تعالى بر برگردانيدن آب را در صلب قادر و توانا است .